ส่องธุรกิจ BCG ในไทย กับมุมมองการเติบโต

       เชื่อว่าหลายท่านที่เคยศึกษาหรือคุ้นชื่อ BCG Model กันมาบ้าง อาจจะยังสงสัยว่า ใครจะเป็นผู้เล่นในกลุ่มนี้ เมื่อ SME ส่วนใหญ่มักจะเปลี่ยนไวไปตามกระแสโลก ขณะที่ BCG คือการทำธุรกิจโดยเน้นความยั่งยืน แต่ก็ต้องทันสมัย บทความนี้จึงขอมาไขคำตอบให้ทุกท่านได้เข้าใจไปพร้อมกันว่า สรุปแล้วผู้เล่นในตลาดนี้คือใครกันแน่ และการเติบโตจะเป็นอย่างไรต่อไป? มาทำความเข้าใจให้มากขึ้นกัน

 

       BCG Model คืออะไร ?

       BCG Model เป็นการพัฒนาเศรษฐกิจแบบองค์รวม ที่จะพัฒนาเศรษฐกิจ 3 มิติไปพร้อมกัน ได้แก่ เศรษฐกิจชีวภาพ( Bioeconomy) ระบบเศรษฐกิจชีวภาพ มุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรชีวภาพเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยเน้นการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าสูง เชื่อมโยงกับ เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) คำนึงถึงการนำวัสดุต่าง ๆ กลับมาใช้ประโยชน์ให้มากที่สุด และทั้ง 2 เศรษฐกิจนี้ อยู่ภายใต้เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) ซึ่งเป็นการพัฒนาเศรษฐกิจที่ไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการพัฒนาเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ต้องพัฒนาควบคู่ไปกับการพัฒนาสังคมและการรักษาสิ่งแวดล้อมได้อย่างสมดุลให้เกิดความมั่นคงและยั่งยืนไปพร้อมกัน โดยเปลี่ยนข้อได้เปรียบที่ไทยมีจากความหลากหลายทางชีวภาพและวัฒนธรรม ให้เป็นความสามารถในการแข่งขันด้วยนวัตกรรม เพื่อให้เกิดเศรษฐกิจ BCG ที่เติบโต แข่งขันได้ในระดับโลก เกิดการกระจายรายได้ลงสู่ชุมชน ลดความเหลื่อมล้ำ ชุมชนเข้มแข็ง มีความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาที่ยั่งยืน

 

       ผู้เล่นในตลาดธุรกิจ BCG

       ย้อนกลับไปเมื่อเริ่มต้นแผนธุรกิจ BCG รัฐได้วางผู้เล่นในตลาด 4 กลุ่มด้วยกัน ได้แก่

       1) การเกษตรและอาหาร : เน้นสร้างผลิตน้อยไม่เป็นไร แต่ต้องมีคุณภาพและรายได้สูงขึ้น โดยอาจเริ่มจากเกษตรแม่นยำ เพื่อสร้างสรรค์ผลผลิตให้เพิ่มมากขึ้นและทำเทคโนโลยีชีวภาพ แล้วแปรรูปเพิ่มมูลค่า เช่น อาหารเสริมสุขภาพ ฯลฯ

       2) พลังงานและวัสดุเคมีชีวภาพ : เน้นเพิ่มความมั่นคงด้านพลังงานและต่อยอดผลิตภัณฑ์เคมีและวัสดุชีวภาพมูลค่าสูง ดูแลเรื่องเทคโนโลยีเคมีและชีวภาพ เพื่อการพัฒนาพลังงานอย่างเอทานอลและไบโอดีเซล สร้างระบบ bioprocess เพื่อให้ได้สารมูลค่าสูง โดยปีที่ผ่านมาค่อนข้างลงทุนหนักไปที่อุตสาหกรรมชีวภาพเป็นพิเศษ

       3) สุขภาพและการแพทย์ : เน้นพัฒนาภายในประเทศเองแทนการซื้อ พร้อมเพิ่มคุณภาพไปสู่ระดับโลก โดยเริ่มแรกตั้งใจว่าจะพัฒนาในกลุ่มสมุนไพร ไปจนถึงการนำ DNA Testing มาบูรณาการ เพื่อต่อยอดสู่การแพทย์แม่นยำ

       4) การท่องเที่ยวและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ : เน้นชูอัตลักษณ์ รวมถึงบริหารจัดการระบบที่มีประสิทธิภาพ ด้วยการนำ IOT/Big Data รองรับปริมาณนักท่องเที่ยวจำนวนมากอย่างมีคุณภาพ และส่งเสริมเทคโนโลยีการอนุรักษ์ เพื่อดันไทยให้ไปสู่แหล่งท่องเที่ยวคุณภาพสูง

       ถึงแม้ว่าตลาดที่รัฐวางไว้ให้เป็นผู้เล่นจะมีเพียง 4 กลุ่ม ทว่าแต่ละกลุ่มก็สามารถขยับขยายขอบข่ายและสิทธิประโยชน์ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ช่วงเวลานั้น เช่น กิจการผลิตอาหารสัตว์/ส่วนผสมอาหารสัตว์ เพื่อส่งเสริมคุณภาพของผลผลิตทางการเกษตร, กิจการห้องเย็น/กิจการห้องเย็นและขนส่งห้องเย็น ในการขนส่งอาหาร ผลิตภัณฑ์การเกษตร อุปกรณ์ ยา หรือวัคซีนการแพทย์ โดยใช้นวัตกรรมลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เป็นต้น

       หากผู้ประกอบการอื่นนอกเหนือจากทั้ง 4 กลุ่มที่วางไว้ จะนำหลักการของ BCG Model ไปใช้ก็น่าสนใจไม่น้อย เพราะแนวโน้มได้รับความนิยมและเติบโตสูง เพียงแค่ต้องยึดหัวใจของแนวคิดธุรกิจ เพื่อความยั่งยืนเป็นหลัก

 

       การเติบโตของการลงทุน BCG Model

       ปี 2563 ที่ผ่านมา จากข้อมูลสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) ที่ระบุว่า การยื่นขอรับส่งเสริมการลงทุนในกลุ่ม BCG ปี 2563 ที่ผ่านมา มีอัตราเพิ่มขึ้นทั้งมูลค่าและจำนวนโครงการ มูลค่ารวม 114,876 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปี 2562 ซึ่งมีมูลค่า 98,006 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 17

       ขณะที่ทิศทางการส่งเสริมการลงทุนในปี 2564 บีโอไอมีแนวทางส่งเสริมในกิจการที่ไทยมีศักยภาพ และมีแนวโน้มเติบโตในอนาคต เช่น การแพทย์รูปแบบ BCG อุตสาหกรรมที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง บริการที่มีมูลค่าเพิ่มสูง และโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมการผลิตและบริการ ฯลฯ

       เมื่อมองศักยภาพของธุรกิจรูปแบบ BCG ในไทย และภาพรวมเศรษฐกิจของประเทศ แนวโน้มการลงทุนยังถือว่าดี แม้จะชะงักไปในช่วงการระบาดของโควิด 19 

       แต่เชื่อว่าภายหลังที่ทุกอย่างกลับสู่ที่เดิม นี่เป็นเป็นรูปแบบธุรกิจที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจแห่งอนาคตอย่างแท้จริง

       อย่างไรก็ตาม สำหรับ SME อาจไม่ใช้การลงทุนในธุรกิจใหม่ แต่เป็นการปรับรูปแบบธุรกิจและวิธีทำธุรกิจให้สอดคล้องกับเมกะเทรนด์อย่าง BCG เพื่อให้ธุรกิจสามารถก้าวทันกระแสที่เปลี่ยนแปลงของตลาด ที่จะมีมิติเรื่องสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนเป็นกติกาใหม่ของโลกยุคใหม่ 

ข้อมูลจาก :

  • https://www.bangkokbanksme.com/en/bcg-business-in-thailand-growth-perspective
  • https://www.nstda.or.th/home/knowledge_post/bcg-by-nstda/